{"id":342736,"date":"2025-11-14T13:15:50","date_gmt":"2025-11-14T12:15:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.liberdomus.it\/product\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/"},"modified":"2025-11-14T13:15:50","modified_gmt":"2025-11-14T12:15:50","slug":"chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/","title":{"rendered":"Chiose latine (Anonimo Lombardo &#8211; Anonimo Teologo)"},"content":{"rendered":"<p>Gli apparati di chiose latine alla Commedia dei cosiddetti Anonimo Lombardo e Anonimo Teologo costituiscono due episodi significativi nel panorama dell\u2019esegesi dantesca pi\u00f9 antica, entro la met\u00e0 del XIV secolo. Il volume delle Chiose Latine prende in esame la non irrilevante tradizione manoscritta dei due anonimi chiosatori, che conta circa venti codici (completi o frammentari), valorizzando la peculiare intersezione tra i due testi documentata da quello che \u00e8 il codice pi\u00f9 antico e importante dell\u2019intero testimoniale: l\u2019Egerton 943 della British Library di Londra.<br \/>\nNei margini delle sue carte, impreziosite da un ricco ciclo figurativo che inframezza il poema (di cui il manoscritto \u00e8 fondamentale testimone), si depositano i due sistemi di glosse: il Teologo, successivo al Lombardo, si pone, almeno nell\u2019Inferno, in stretto dialogo, anche polemico, col precedente. La Nota ai testi \u00e8 preceduta da una Introduzione in cui si delineano, sulla scorta dei pochi elementi ricavabili dalle chiose stesse, i profili dei due Anonimi: un domenicano il Teologo, attivo nel quarto decennio del \u2019300, e chiosatore della prima cantica e del Paradiso (fino all\u2019undicesimo canto); dall\u2019identit\u00e0 meno marcata il Lombardo, sicuramente attivo nell\u2019Italia settentrionale (forse un bolognese, forse un religioso) circa un decennio prima, interprete di Inferno e Purgatorio. L\u2019esegesi del Lombardo si configura come un approccio elementare (ma non ingenuo) al poema, centrato su spiegazione letterale dei versi, individuazione delle storie e dei personaggi (mitici o storici) evocati nelle terzine, decifrazione della pi\u00f9 immediata simbologia; l\u2019altro \u00e8 un lettore, per cos\u00ec dire, pi\u00f9 raffinato, potendo fare leva su una formazione teologica solida, ampiamente messa a frutto nelle glosse alla terza cantica, anche per rettificare opinioni dantesche considerate non sostenibili sotto il profilo dottrinario o per sottolineare l\u2019ortodossia del poeta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gli apparati di chiose latine alla Commedia dei cosiddetti Anonimo  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":342734,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"product_brand":[],"product_cat":[72364,51759,24159],"product_tag":[],"editore":[27579],"autore":[],"curatore":[75199],"condizione":[26342],"lingua":[26340],"tipo_edizione":[],"tipo_pubblicazione":[24232],"dewey":[70270,26134],"genere":[],"contenuto":[24238],"class_list":{"0":"post-342736","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"product_cat-classical-and-romance-philology","7":"product_cat-classical-philology","8":"product_cat-literature","9":"editore-editrice-antenore","10":"curatore-parisi-diego","11":"condizione-new","12":"lingua-italian","13":"tipo_pubblicazione-monograph","14":"dewey-classical-philology-and-literature","15":"dewey-italian-romanian-rhaeto-romanic","16":"contenuto-indice-en","18":"first","19":"instock","20":"featured","21":"shipping-taxable","22":"purchasable","23":"product-type-simple"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.8 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Chiose latine (Anonimo Lombardo - Anonimo Teologo) - Liberdomus<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chiose latine (Anonimo Lombardo - Anonimo Teologo) - Liberdomus\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gli apparati di chiose latine alla Commedia dei cosiddetti Anonimo [...]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Liberdomus\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/\",\"url\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/\",\"name\":\"Chiose latine (Anonimo Lombardo - Anonimo Teologo) - Liberdomus\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9788884557452.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-14T12:15:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9788884557452.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9788884557452.jpg\",\"width\":1336,\"height\":2068,\"caption\":\"copertina_libro_isbn_9788884557452\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Shop\",\"item\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/shop\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Chiose latine (Anonimo Lombardo &#8211; Anonimo Teologo)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/\",\"name\":\"Liberdomus\",\"description\":\"La tua libreria a casa\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chiose latine (Anonimo Lombardo - Anonimo Teologo) - Liberdomus","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Chiose latine (Anonimo Lombardo - Anonimo Teologo) - Liberdomus","og_description":"Gli apparati di chiose latine alla Commedia dei cosiddetti Anonimo [...]","og_url":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/","og_site_name":"Liberdomus","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/","url":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/","name":"Chiose latine (Anonimo Lombardo - Anonimo Teologo) - Liberdomus","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.liberdomus.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9788884557452.jpg","datePublished":"2025-11-14T12:15:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.liberdomus.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9788884557452.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.liberdomus.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9788884557452.jpg","width":1336,"height":2068,"caption":"copertina_libro_isbn_9788884557452"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/prodotto\/chiose-latine-anonimo-lombardo-anonimo-9788884557452-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Shop","item":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/shop\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Chiose latine (Anonimo Lombardo &#8211; Anonimo Teologo)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/#website","url":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/","name":"Liberdomus","description":"La tua libreria a casa","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/342736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/342734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=342736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=342736"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=342736"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=342736"},{"taxonomy":"editore","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/editore?post=342736"},{"taxonomy":"autore","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autore?post=342736"},{"taxonomy":"curatore","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/curatore?post=342736"},{"taxonomy":"condizione","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/condizione?post=342736"},{"taxonomy":"lingua","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lingua?post=342736"},{"taxonomy":"tipo_edizione","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tipo_edizione?post=342736"},{"taxonomy":"tipo_pubblicazione","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tipo_pubblicazione?post=342736"},{"taxonomy":"dewey","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dewey?post=342736"},{"taxonomy":"genere","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/genere?post=342736"},{"taxonomy":"contenuto","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberdomus.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/contenuto?post=342736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}